หลักการทำแผลคือ สะอาด ป้องกันการติดเชื้อ ส่งเสริมการหาย และลดความเจ็บปวด โดยเน้นการล้างแผลด้วยน้ำเกลือปราศจากเชื้อ เช็ดรอบแผลจากในออกนอก ซับเบาๆ ให้แห้ง ปิดแผลให้เหมาะสม และสังเกตอาการผิดปกติเพื่อไปพบแพทย์หากจำเป็น.

หลักการสำคัญ (The Core Principles)

1.     ล้างมือสะอาด ก่อนสัมผัสแผลทุกครั้งต้องล้างมือให้สะอาดก่อน

2.     ทำความสะอาดแผล ใช้น้ำเกลือ 0.9% (Normal Saline) ล้างสิ่งสกปรกและแบคทีเรียออก ห้ามใช้แอลกอฮอล์หรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์โดยตรงบนแผลสด เพราะจะทำลายเนื้อเยื่อ

3.     เช็ดรอบแผล ใช้สำลีชุบน้ำเกลือเช็ดผิวหนัง รอบแผล จากขอบแผลวนออกด้านนอกทางเดียว

4.     ซับให้แห้ง ใช้ก๊อซสะอาดซับเบาๆ ให้แห้ง ไม่ถูแรง

5.     ปิดแผล ปิดด้วยผ้าก๊อซปลอดเชื้อหรือพลาสเตอร์ให้เหมาะสม เพื่อป้องกันสิ่งสกปรก

6.     ห้ามเลือด (ถ้ามี) กดห้ามเลือดและยกสูงขึ้นเพื่อลดบวม

7.     ลดอาการปวด หากปวดเล็กน้อยทานยาพาราเซตามอลได้ (หลีกเลี่ยงแอสไพริน) และประคบเย็นรอบแผล (ไม่ใช่ตรงแผล)

ข้อควรระวัง & กรณีพิเศษ

·     สิ่งแปลกปลอมปักคา ห้ามดึงออกเด็ดขาด ให้รีบไปพบแพทย์

·     แผลลึก/รุนแรง แผลทะลุ หน้าอก ท้อง หรือมีเลือดออกมาก ต้องรีบพบแพทย์ทันที

·     การเปลี่ยนผ้าพันแผล เปลี่ยนสม่ำเสมอ รักษาความสะอาดและแห้ง

·     น้ำยาฆ่าเชื้อ ใช้ตามคำแนะนำแพทย์ เช่น Povidone-iodine และระวังการใช้ซ้ำซากบนแผลสดเพราะอาจระคายเคือง

สรุปขั้นตอน (Step-by-Step Summary)

·     เตรียมอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด

·     เปิดแผล ลอกพลาสเตอร์ หรือผ้าพันแผลเก่าอย่างระมัดระวัง

·     ล้างแผลด้วยน้ำเกลือ

·     เช็ดรอบแผล

·     ซับให้แห้ง

·     ปิดแผล หรือพันผ้าพันแผล

·     เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด